Verhalen

Na de Eerste Wereldoorlog, in de crisisjaren, kwam ze vanuit Düsseldorf naar Haarlem. Negentien jaar moet ze geweest zijn. Haar moeder was overleden, haar vader hertrouwd met een jonge vrouw van amper vierentwintig die haar niet in huis wilde. Er was armoede, er was gebrek, en dat was het argument om haar weg te sturen. Mijn oma was klein van stuk, een meter vijfenzestig hoog, maar haar armen waren gespierd. Met diezelfde armen had ze ooit de metalen steel van een stofzuiger kromgebogen. Een kleine krachtpatser, maar wij konden het niet met elkaar vinden. Ik was een jaar of twaalf, dertien, toen ik een opmerking maakte die haar niet paste. Ik hoor haar nog: “Mein Haus aus!” Het buskaartje dun en kwetsbaar in mijn hand, maar stevig genoeg om me weg te dragen in lijn 70 richting IJmuiden. Daarna ben ik nooit meer teruggegaan. Op haar sterfbed vroeg ze naar iedereen, behalve naar mij. Toch herinner ik me de zaterdagen op het Tuinlaantje. Mijmeren op de zwart-skaien bank met rode kriebelbe...

Telkens als ik Cracked Actor van het album David Bowie – At The Tower Philadelphia hoor, ben ik weer even terug in die ene regenachtige namiddag. Buiten sloegen de druppels ritmisch van de wind tegen de ramen, binnen zat ik op een kruk aan mijn smalle bar met mijn huiswerk, al half natgeregend van de terugweg van school. Mijn spijkerbroek plakte nog een beetje aan mijn benen — dat oncomfortabele, koude gevoel, maar ook iets vertrouwds. De tocht naar huis leidde altijd via dat ene lange fietspad, wind tegen langs het duin, het betegelde fietspad waar de plassen niet te ontwijken waren. Mijn kamer in de van Ostadestraat in IJmuiden was klein, nauwelijks 2 bij 3,5 meter, maar het was mijn wereld. Eén wand was een kastenwand, bijna tot aan het plafond. Aan het plafond hing een visnet waar schelpen en ansichtkaarten tussen verstrikt zaten, souvenirs van zomers aan zee. Een papieren Coca Cola-lamp verspreidde zacht, dof licht, en de muren waren beplakt met posters van Bowie — Ziggy, Aladdin ...